Haftanın Girişimcisi: Yandex’in Kurucularından Arkady Volozh

Rusya merkezli arama motoru Yandex’in kurucusu Arkady Volozh’un hayatına yakından bakıyoruz.

Yandex kurucusu başarı
Simge Gümen

Yazar

Simge Gümen

Arama motorları internetin gelişimiyle birlikte insanlara alternatifler sunan teknolojik birimler haline gelmeye başladı. Google’ın bu alandaki hakimiyeti bilinse de ilk sıralarda akla gelen birinin de Yandex olduğunu söyleyebiliriz.

Kazakistan’da Geçen Çocukluk

Arkady Yurievich Volozh, 11 Şubat 1964 yılında Kazakistan Guryev’de -bugün Atırav- doğdu. Burası konum itibariyle Ural nehrinin Hazar denizi ile birleştiği yerde kalır. Annesi müzik öğretmeni Sophia Lvovna ve amcası da ünlü kemancı Usminsky V.L. idi. Babası Yuri Abramovich ise petrol işleriyle uğraşıyordu. 

Arkady, hareketli ve oyuncu bir çocuktu. 6 yaşındayken ülkenin en zengin insanlarından biri olacağını asla hayal edemezdi. Küçük Volozh’un hayali, Spring araba ile şoförlük yapmaktı. 

Kalabalık ve eğitimli bir çevrede büyüyen Arkady, küçük yaştan itibaren kendini geliştirdi. Yine de onların aksine matematik ve fiziğe yöneldi. Ortaokulda pozitif bilimlerde yetenek gösterip altın madalya ile mezun olmuştu. Bunun üzerine Almatı’da fizik ve matematik üzerine özelleşen bir lisede eğitim aldı. Aynı okulda, ilerde en yakın arkadaşı ve iş ortağı olacak İlya Segalovich ile tanıştı. 

Üniversite Seçiminde Hayal Kırıklığı

1981’de liseden mezun olduktan sonra yakın arkadaşlarıyla Moskova Devlet Üniversitesine girmek üzere Moskova’ya gitti. Ne var ki sınav sonuçları yeteri kadar iyi değildi. Bazı kaynaklar, bunun nedeninin Yahudi uyruklu olması ile ilgili olduğunu iddia ediyor. Arkady, sonuç olarak farklı bir eğitime yönünü çevirmek zorunda kalıp Petrol ve Gaz Enstitüsü’ne girdi. Yakın arkadaşı İlya ise Jeoloji Araştırma Enstitüsüne kayıt oldu. Onların hedefi, her zaman kendi işlerinin sahibi olmaktı: Yandex

Onur derecesiyle mezun olduktan sonra Devlet Boru Hattı Araştırma Enstitüsü’nde çalışmışsa da kısa süre içinde buradan ayrıldı. 1980’lerin sonlarında girişimci faaliyetlere yönelik genel coşkuyla Magistr kooperatifini kurdu. Firma takas işlemleriyle uğraşıyor, bilgisayar donanımı karşılığında tarım ürünleri ihraç ediyordu. Kısa bir süre sonra da Rus kablosuz ağ teknolojisi sağlayıcısı olan CompTek ve InfiNet Wireless gibi bir enformasyon şirketi kurdu. 

Arkady, ilk girişiminde teknik kısımdan ve ofis ekipmanlarından sorumluydu. Yeni işinin sorumluluklarını ve kendi beklentilerini hesapladıktan sonra uzun zamandır ertelediği bir şeyi yapmaya karar verdi: İngilizce öğrenmek. Bu şekilde Sovyetler Birliği’nde de olsa küresel işler yapabilme ihtimali artacaktı. 

Arama Sürecini Basitleştirme

Volozh, bilgilerin işlenmesinden sorumluydu. Bu iş onu çok meşgul ediyor ve gerekli bilgiye ulaşmayı basitleştirmesi gerektiğini düşündürüyordu. Bu konuda kendisine dilbilimi okuyan Arkady Borkovsky yardımcı oluyordu. Volozh’un gerekli bilgileri bulmak için bir mekanizma oluşturma fikri ve Borkovsky’nin Rus dilinin morfolojisi hakkındaki kapsamlı bilgisi ile birleşince 1988 yılında Arcadia şirketi kuruldu. 

Arcadia ve Rusya’da Değişim Rüzgarı

İlk başarılı projesi Arcadia, 10 MB ağırlığındaki küçük bir programdı. Müşteri ve patent araştırmaları ile ilgili diğer kuruluşlar tarafından beğenilmişti. Ne var ki 3 yılın ardından şirket ve daha birçok şey düşüşe geçti. Rusya’nın en çalkantılı zamanlarıydı. Sosyalist yönetimin son dönemleri olan 90’lı yıllar, devlet memurlarının hayatta kalma çabasına sahne olurken bilimin de gerilemesine yol açmıştı. 

Ülkenin çalkantılı hali neticesinde Arkady, çökme riski ortaya çıkmadan Arcadia’yı CompTek’e katma kararı aldı. Volozh’un hem yetenekli çalışan kadrosunu hem de arama teknolojileri alanındaki gelişmeleri korumasına yardımcı olan şey buydu. CompTek’in işleri iyi gidiyordu. Kendi çıkarlarının alanını genişleten şirket, paralel olarak Rusya’da ağ teknolojilerinin dağıtımını üstlendi. 90’larda Volozh’un arkadaşı Ilya Segalovich de onlara katıldı. 

“Arcadia”nın ilk başarısı, İncil’in dijital baskısı üzerine muazzam bir çalışma yayınlamayalarıyla başladı. Kutsal kitabın neredeyse yarısı el yazısıyla yazılmıştı; Arcadia’nın disketlere aktarılan dolaşımı bunların arasından ayrılmaya başladı. Ardından, Rus klasiklerinin eserlerinin elektronik bir versiyonunun oluşturulması için siparişler geldi.

Yandex: Yet ANother inDEXer

Arkady, 1997 yılına gelindiğinde Rusya’nın ilk arama motoru projesini hayata geçirdi. 2 yıl sonra “Yandex”, en popüler Rusça sitelerin arasında yedinci sırada yer aldı. “Yet another indexer” ifadesinin kısaltması olarak “Yandex” adına karar veren ekip şu anda Rusya’da Google’a ezici bir üstünlük sağlıyor. Kurucu CEI, 2000 yılından beri şirketin direktörlüğünü sürdürüyor. 

Yandex, 2011 baharında NASDAQ’ta halka arzını gerçekleştirdi ve bu işlemden 1,3 milyar dolardan fazla para kazandı. Zaman, gelirini artırırken girişimin genişlemesine de katkıda bulundu.  Yandex, şu anda yalnızca bir arama motoru değil, aynı zamanda e-posta, sanal para, oyun, ulaşım ve konaklama gibi imkanlar sunan bir şirket. Volozh, zaten çok popüler olmasına rağmen Yandex’i daha iyi hale getirmeye çalışmaktan asla vazgeçmiyor.  Onu güçlendirmek ve Yandex ile gelişmemiş pazarlara girmek istiyor. Arkady her zaman alçak  gönüllülüğü ve basit yaşam tarzı ile bilinmesine rağmen, bu tutumunu kesinlikle işine yansıtmıyor! Her zaman en iyisini yapmaya çalışıyor. 

Arkady Volozh, Yandex’in yanında bugün harika işler çıkaran birkaç kablosuz ağ firmasının da sahibi. Yani Rusya’nın internetini onun yönettiğini söylesek yanlış olmaz. 2014 yılında bilim insanı ve girişimci, oluşturduğu şirketin CEO’luk görevinden ayrılmaya karar verdi, ancak yönetimi tamamen bırakmadı.2015 yılında işadamı yatırım faaliyetlerine başladı. Bu yolda ilk durakları Türk hızlı market uygulaması Getir ve İsrail projesi Neurosteer oldu. Yatırım faaliyetlerine başladıktan sonra serveti hızla artmaya başladı. 

Nasıl Biri?

Arkady Volozh, öğrencilik yıllarında tanıştığı Irina ile evlendi. Irina, Petrol ve Gaz Enstitüsünü bitirdikten sonra ikinci bir bölüm daha okuyarak aile psikoloğu oldu. Çiftin iki oğulları ve bir kızları var. Büyük oğulları Lev,  Ekonomi Yüksek Okulu’ndan mezun oldu. Investbank’ta başlayan kariyeri şu anda kendi teslimat işiyle devam ediyor. Kızları Anna-Esther,  1991 yılında Volozh ailesine katıldı. O da ekonomi eğitimi aldı. En küçük çocukları Timofey ise 1995 yılında doğdu ve aileye bir ekonomist daha katıldı. 

2016’dan beri tüm aile ikinci vatandaşlık olarak Malta pasaportu aldı. Gerekli prosedürler Volozh’a 900 bin euro’ya mâl oldu. 

E YANİ?
Arkady Volozh, SSCB içinde doğup büyümüş ve demir perde ülkeleri arasında ticaret yaparak girişim projelerini hayata geçirmiştir. Hikayesinden de okuyabileceğiniz gibi küresel işler yapıp girişimlerini büyütmek için İngilizce öğrenip Amerikalı iş insanları ile ortak projeler yürütmüştür. Bilişim işlerini Rusya’nın bir adım ilerisine taşıyarak zamanla en başta hedeflediği gibi Batılı şirketlerle rekabet edebilir hale geldi. Dünyanın en popüler arama motorlarından Yandex’in kurucusu, bugün dünyanın en başarılı girişimcileri arasında sayılıyor.
YORUMLAR