Haftanın Girişimcisi: Elon Musk

Hayalperestlik her zaman kötü değildir. Hayal kurabildiğiniz alanda girişim yaparsanız onu geliştirmek için bitmeyen bir enerjiniz olacaktır.

Simge Gümen

Yazar

Simge Gümen

Elon Musk, kitap kurdu bir çocuğun neler başarabildiğinin çok güzel bir örneği. Mükemmel bir odaklanma yeteneği olan Musk’ın hikayesinde Afrika gibi benzersiz bir konum, çılgın aile bireyleri ve biraz da zorbalık var. Geldiği konumu yalnızca zekaya bağlayamayız. Gelin birlikte inceleyelim…

Güney Afrika-1971: Büyük Büyük Babanın İzinde

Elon Reeve Musk, 28 Haziran 1971’de Güney Afrika’nın üç başkentinden biri olan Pretoria kentinde dünyaya geldi. Burası şu anda Güney Afrika’nın en büyük alışveriş merkezine sahip. Elon, Errol ve Maye’in üç çocuğunun ilkiydi. Kimbal ve Toska isimli iki kardeşi daha sonra aralarına katılacak. Çift, üniversite günlerinde aynı mahallede oturan sevgi dolu iki kişiydi. İlk çocuklarına Maye’in büyükbabası John Elon Haldeman’ın ismini verdiler. Büyük büyükbabası John Elon, küçük Musk’ın rol modeliydi. Dolayısıyla düşünme şeklini de onun biçimlendirildiğini söylemek yanlış olmaz.

Nasıl etkilenmesin ki? O bir rodeo, yazar, politikacı, inşaat işçisi, kayropraktik uzmanı (alternatif tıpçı) ve çiftçiydi. Tüm bu meziyetleri bünyesinde bulunduran bu adrenalin bağımlısı adam, 20. yüzyılın başlarında Saskatchewan eyaletinde göçebe bir hayat dahi yaşamıştır. Yine de kendisinin en büyük tutkusu uçmaktı. Siyasi ve kişisel inançları sebebiyle Kanada’dan ayrılmaya karar verince uçağı hariç her şeyini sattı. Amacı, Güney Afrika’da bir aile evi kurabilmekti. O ve eşi, Güney Afrika’dan Avustralya’ya uçup geri dönen ilk çiftti. Sık sık kamp gezisi yapar ve maceralarına çocuklarını da dahil ederlerdi.

Elon yıllar sonra, risk toleransını ve düşünme tarzını muhtemelen Joshua Elon’dan aldığını söyler. Ebeveynlerine tekrar dönecek olursak babası Errol’un makine ve elektrik mühendisi annesi Maye’inse model ve beslenme uzmanı olduğunu söyleyelim. 

Kitap Kurdu Elon: Çok Fazla Kitap Okurdu

Elon, günde on saate kadar kitap okuyabilen bir çocuktu. Henüz 9 yaşındayken okuyacak kitabı kalmadığında Britannica Ansiklopedisi’nin tamamını (24 cilt) okudu. Öyle yüksek bir odaklanma seviyesi vardı ki ailesi ve doktorlar, işitme sorunu olduğundan şüphelendiler. Oysa tek yaptığı kendini işine vermekti.

Çok fazla kitap okuduğu için sosyal anlamda pasifti ve sürekli zorbalığa maruz kalıyordu. İlkokulda bu zorbalıklar sebebiyle okul değiştirmesi gerekti. Kitaplar kadar ilgi duyduğu bir diğer şeyse tahmin edeceğiniz üzere bilgisayar oldu. O zamanlar sadece oyun oynamaya yarayan bilgisayarını fazla işlevsel kullanan Musk, kendisi için bir oyun yarattı.

1984: İlk Tanınırlık

Evin arka bahçesinde kendi roketlerini yapan Elon, o günlerden bahsederken evlerindeki yardımcıyı anmadan geçemiyor: Benimle pek ilgileniyor gibi değildi. Patlayıcı yapıyor, kitap okuyor, roket yapıyor ve kendimi öldürebilecek şeyler yapıyordum. Tüm parmaklarımın hala yerinde olmasına şaşırıyorum.

11 yaşındayken anne ve babası boşandı ve o babasının yanında kaldı. Daha sonra bu kararından pişman olacaktı. Halkın Elon’dan haberdar olması 12 yaşındayken Blastar adlı bir oyun için 167 satırlık kaynak kodu yayınlamasıyla gerçekleşti. Bu başarısı dolayısıyla 500 dolarlık ödülün de sahibi oldu.

Bu dönemde girdiği varoluşsal bunalım esnasında aradığı anlamı Nietzsche’den Schopenhauer’a kadar pek çok büyük filozofun eserlerinde bulamamıştır. İlginç ama aradığı cevapların bazılarını Otostopçunun Galaksi Rehberi’nde buldu: Soruyu doğru şekilde kurgulayarak sormayı öğrendiğinizde, cevabı bulmak çok daha kolay oluyor.

Sosyal anlamda kısıtlı becerilere sahip olan Musk’ın lisedeyken çok az arkadaşı vardı. Onlardan biri olan Ted Wood, bir teneffüs sırasında Kimbal ve Elon kardeşlerin yanına gidip ne konuştuklarını sorduğunda ona, bankacılığın geleceği ve kağıtsız bankacılık sistemi geliştirmek gibi bir cevap vermişler. 

Derslerinin çoğunu sınır notlarla geçen Elon, hiçbir zaman sınıfın en iyisi olarak görülmedi. Onu matematik ve bilgisayar dersleri heyecanlandırıyordu.

Elon Kanada’ya Taşınıyor: İlk İş Tecrübeleri

Liseden ve Pretoria Üniversitesindeki kısa oyalanmalarının ardından imkanlarını genişletmek ve Güney Afrika’da zorunlu olan askerlikten kaçmak adına Kanada’ya taşınır. Burada Ontario Üniversitesine başlar. Ekonomi bölümünde okuyan Musk, bir gün gazetede Bank of Nova Scotia’nın üst düzey yöneticisi olan Peter Nicholson’a rastlar. İki kardeş, yoğun sıkıştırmaları sonucunda ve 6 aylık bir bekleyişin ardından Nicholson’la görüşme fırsatı yakalarlar. Görüşmenin sonunda çok etkilenen yönetici, onları bankada yaz stajına kabul etti.  1992’de Amerika‘ya gelen Musk, Pensilvenya Üniversitesinde İşletme ve Fizik eğitimine başladı. Mezun olduktan sonra doktora için Stanford Üniversitesine gitti. Ancak iki gün sonra okuldan ayrıldı.

Elon ve Kimbal internetten ve kodlamadan bir türlü kopamadı. Kendi internet girişimlerini yapmaya kararlıydılar. Bunun için gece gündüz demeden çalıştılar. Elon, akşamları iPad’in mucidi Tony Fadell ve Star Wars efekt geliştiricileri ile geçirmeye başladı. En sonunda Palo Alto’da, ilk internet sayfaları olan Zip2’yi kurarak dijitale adım attılar. Böylece Elon, bir gecede internet milyoneri oldu. Bu siteyi dört yıl sonra 270 milyon euroya sattılar.

PayPal: Çocukluk Hayali ve Gözlemler

Elon, bankadaki yaz stajından beri bankacılık sektörünün eksikliklerinin çoğunun farkındaydı. Geleneksel bankacılığı, onun sistemini kullanarak geçecekdi. 1995’te Pinnacle Research’teki stajında bir internet bankası kurma fikri üzerine çalıştı. O, x.com; bugün bildiğimiz adıyla PayPal üzerine çalışırken çevrim içi bankaya kimse güvenmiyordu. İşte bu noktada girişimcimizin vizyonerliği ve ileri görüşlülüğü öne çıkıyor. Elbette bir de cesareti!

27 Yaş Başarısı ve Ani Kayıplar

Genç yaşında sahip olduğu başarıdan başı dönebilir ve elindekini çok kolay yitirebilirdi. Ancak tüm parayı olanı daha da geliştirmek ve yeni yatırımlarda bulunmak için harcadı. Bu sırada beklemediği yerden bir darbe geldi. Nova Scotia’da staj yaptığı sırada en iyi arkadaşlarından olan Harris Fricker, Musk’ın çalışanlarını kendi şirketine alarak onu ekipsiz bıraktı. Bu, aldığı ilk büyük darbeydi.

Yeni Bir Başlangıç: Mutsuz Son

Kaybedecek vakit yoktu. Tekrar bir ekip kurması gerekiyordu. Böylece x.com, Confinity adlı şirketle ortaklığa girdi ve ortaya PayPal çıktı. Elon, burada ilkinden daha büyük bir ihanetle karşılacaktı. Musk, balayı için Sidney’e gittiğinde şirkette adeta bir darbe gerçekleştirildi ve CEO’luğa ortağı Peter Theil getirildi. Sonuç olarak 2002 yılında PayPal, 1,5 milyar dolara eBay’e satıldı. Musk buradan payına düşen parayla Tesla’nın başlangıç fonunu oluşturdu.

2002: SpaceX ile Uzay Yolculuğu

Musk, insanlığın tek gezegenli bir tür olmasını istemeyerek ve buna inanmayarak SpaceX’i kurdu. İlk roketi Falcon1 2006’da piyasaya sürüldü. Rakip roketlerden daha ucuza mal olacak şekilde tasarlanan ve  daha büyük olan Falcon9 ilk kez 2010’da üretildi. Bugünün en büyük hayali ise  Mars’a seyahat. Elbette, işler her zaman sorunsuz ilerlemedi. SpaceX de başarısızlıkla karşılaştı. Hem de birden fazla başarısızlıkla…

2004: Tesla ile Yeni ve Güzel Günler

Elon Musk, çocukken okuduğu kitaplarla birlikte hayal gücünü geliştirdi ve dünyayı değiştirmeyi çok istedi. Tesla ve SpaceX de aslında uzun yıllar planlanan ürünlerdi.  2004 yılında Musk, ilk elektrikli otomobili Tesla Roadster’ın tasarımında da büyük rol oynadı. Genel olarak işlerinin tasarımlarında hep bir imzası olmuştur. Şirketin kurucularından Mühendis Martin Eberhard’ın anlaşmazlıklar sonucu 2007 yılında işten ayrılmasıyla kontrol tamamen Musk’a kaldı.

CEO ve ürün mimarı unvanlarını üzerine alan Elon’ın yönetimindeki Tesla, dünyanın en popüler ve en çok beğenilen otomobil markalarından biri haline geldi. Öyle etkili bir isim oldu ki çoğu kişi onu, şirketin kurucusu sanmaktadır. Oysa başlangıçta yatırımcı olarak başlamıştı. Sonrasında bıraktığı etki ve sağladığı kazanç ile kurucu ortak olarak anılmaya başlandı.

Tesla bünyesinde, SolarCity’yi de satın alan Musk, güneş enerjisi konusundaki duruşunu da göstermiş oldu. Yenilenebilir enerji şirketi, şarj edilebilir güneş pilleri üretiyor. 2008’de SpaceX ile birlikte iflasın eşiğine gelen Tesla’nın gücü, bugün sorgulanmıyor. 

Bugün: Dünyanın En Zengin Girişimcilerinin Başında

Elon Musk, son yıllarda dünyanın en zengin insanları listesinde Jeff Bezos ile yarışmakta. Herkes tarafından tanınıyor, ünlü arkadaşları var, Big Bang Theory dizisine ve Demir Adam filmine dahi konuk oldu. Mars’ı kolonileştirmek gibi bir hayali var. SpaceX, yarattığı roketlerle havacılık sektöründe adeta devrim yarattı. Güneş enerjisiyle çalışan Tesla üretti.

Bu arada ünlü girişimcinin altı oğlu var. İlk eşi, Kanadalı yazar Justine Wilson’dan beş, şu anki eşi Grimes’tan bir oğlu var. Hatta son çocuğuna X Æ A-12 adını verdi. Kaliforniya’dan isimde rakam olmasına onay çıkmayınca ismi X Æ A-XII olarak değiştirdi.

Peki onu zengin ve başarılı yapan en önemli özelliği ne? Cesareti mi vizyonerliği mi? Farkındaysanız her girişimcilik sohbetinde aynı başlıklara takılıyoruz: Cesaret-vizyonerlik

Peki Musk’ın vizyonunu belirleyen en önemli faktörler nelerdi? Hikayesinden anladığımız üzere kendisi hayalperestliği sayesinde ideallerini oluşturdu.

O halde Otostopçunun Galaksi Rehberi’nin bugün geldiği konumda önemli bir payı var. Yüzüklerin Efendisi’nin de öyle: Okuduğum kitapların baş kahramanlarının daima dünyayı kurtarmakla ilgili bir takıntısı vardı.

E YANİ?
Bu hafta, Elon Musk’ın hikayesine baktık. Güney Afrika’da doğan bir çocuk bugün dünyanın en başarılı insanlarından biri. Size sunulan dünya ile yetinmekten vazgeçin. Potansiyelinizin farkına varın ve kendi hayallerinizi gerçekleştirmek için çalışmaktan çekinmeyin. İdeallerinizin peşinden gitmek, cesaretinizi kıracak en son şey olmalı. Ufak ufak kazanmaya başlayacaksınız. Kazandığınız parayı önemli işler için yatırım, ürün iyileştirmesi için kullanırsanız daha fazlasını elde edeceğinizi unutmayın. Elon Musk ilk iki girişiminde de arkadaşları tarafından yarı yolda bırakıldı. Bugün diğerlerinin adını bilmiyoruz. Akıllıca risk almaktan çekinmeyin. Bir ekibiniz olsun ama siz yine de en çok kendinize güvenin. Dünyanın en zengini olmanıza gerek yok. Başarılı olmanız için tek gereken şey kendinize inanmanız.
YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir