Haftanın Girişimcisi: Jack Ma

Kendinize inanmaktan vazgeçmeyin. Jack Ma düştüğü yerden kalkmasını hep bildi. Siz de yapabilirsiniz.

Simge Gümen

Yazar

Simge Gümen

Jack Ma, Çin’in en zengin insanlarındandır. Tüm dünyada tanınan ve sempati kazanan girişimci; ailesinin maddi desteğini almadan kendini eğitmiş ve düştüğü yerden kalkmasını bilerek bugünkü konumuna gelmiştir. Gelin bol deneyimli bir başarı hikayesine birlikte göz atalım.

Çocukluk: Jack’den Önce Ma

Geleceğin milyarder girişimcisi Jack Ma, 15 Ekim 1964’te Yun ailesinin ortanca çocuğu olarak dünyaya gözlerini açtı. Ağabeyi vardı; bir de küçük kız kardeşi gelecekti. Doğduğu yer Çin’in güneydoğusunda bulunan Hangzhou isimli şirin mi şirin bir şehirdi. Hangzhou, anlamına gelir ve rengarenk çiçekler açan bir gölün kenarına kurulu olduğu için bugün de dünyanın en huzurlu şehirleri arasında sayılır.

Ünlü Avrupalı gezgin Marco Polo, yüzyıllar önce bu masallar şehirden “Cennet Şehir” diye bahsetmiş ve Venedik’e benzetmiştir.

Tek Çare İyi Bir Eğitim: Benden daha büyük rakiplerden asla korkmadım

Gelgelelim Ma’nın doğduğu zamanlarda bu cennet şehir, komünizmin de yarattığı izolasyonla Batı’dan neredeyse habersiz bir yerdir. Yun ailesinin de doğal koşullar itibariyle çok zengin olduğunu söyleyemeyiz.

Ma’nın iyi bir hayata sahip olması için parası veya torpili yoktu. Her şey eğitimine bağlıydı. Şehrin tekrar turist merkezi haline gelmesi, ABD Başkanı Richard Nixon’ın 1972’deki ziyaretini bekleyecekti. 

Ma, girişken bir çocuktu ve zayıf olmasına rağmen ondan büyük çocuklardan hiç çekinmezdi. Alibaba’nın kuruluş hikayesini anlattığı Alibaba kitabında, “Benden daha büyük rakiplerden asla korkmadım” diye yazacak. En büyük hobilerinden birisi ise böceklerle ilgilenmekti. Onları o kadar çok severdi ki çıkardıkları seslere göre ayırt edebiliyordu. 

İlk Girişim: İngilizce Karşılığında Şehir Turu

Bugünün başarılı girişimcilerine baktığımızda işe atılmaya bir anda karar vermediklerini, bu ruhu çocukluklarından beri içlerinde taşıdıklarını görürsünüz. Ma da aynen öyleydi. Sabah erken saatte kalkar ve şehir merkezindeki otele gider; buradaki turistlere İngilizce dersi karşılığında şehir turu yaptırırdı. Bugün tüm dünyanın onu tanıdığı  Jack adını da aslında bu vesileyle tanıyıp arkadaş olduğu bir turist vermişti.

Bir Öğretmen Okulu Mezununun İş Başvuruları

Eğitimin kendisi için tek çıkar yol olduğunu bilen Ma, liseden sonra üniversite sınavına başvurdu. Ne var ki kabul alması üç yıl başvurması gerekecekti. Ünlü girişimci, 2016 Dünya Ekonomi Forumu’nda, Harvard’dan 10 kez ret yanıtı aldığını açıkladı.  Nihayet çok çalışıp başarılı olunca Hangzhou Öğretmen Enstitüsü’ne girdi.

1988’de mezun oldu ve elinden geldiğince çok yere iş başvurusu yaptı. Yerel bir üniversitede İngilizce öğretmeni olarak işe başlamadan önce McDonald’s ve KFC de dahil olmak üzere bir düzine yere başvurmuş ve hepsinden de istisnasız ret yanıtı almıştı.

Nasıl Bir Öğretmendi?

Öğretmen Yun, nihayet bir işe kavuştuğu için midir bilinmez sevecen ve yardımseverdi. Öğrencilerine ve çevresine gayet doğal davranıyor ve işini seviyordu Buradan aldığı maaş 12 dolardı.  Bu dönemde bilgisayarla ilgili herhangi bir tecrübesi yoktu. İlk deneyimi için 1995’te ABD’ye yapacağı seyahati beklemesi gerekti. Seyahatinden hemen önce çeviri işine başlamıştı. 

Amerika’da çevrim içi ilk aramasını “bira” için yapmıştı. Karşısına hiç Çin birasının çıkmamasına şaşırdı ve  girişim fikri üretmek için çalışan beyni ona neden Çin için bir internet şirketi kurmadığını sordu. Tabii ki de bu girişimi başarısız oldu. Fark ettiyseniz Ma’nın amacı başarılı bir konuma ulaşmak ve bunun için yılmadan denemelere devam ediyor. Üniversite için 3 yıl beklemesi gerekmişti.

3 Yılda Üniversite 35 Yılda Alibaba

Amerika seyahatinin üstünden dört yıl geçmiş ve Ma iki girişiminde de başarısız olmuştu. 30 yaşına geldiğinde tutunamayanlar grubuna dahildi.35 yaşına geldiğinde dairesinde topladığı 17 arkadaşını yeni girişim fikri Alibaba’ya yatırım yapmaları konusunda ikna etti. Planladığı site, ihracatçıların ürün listemelerine kendilerinin karar verebileceği kalabalık bir yerdi.  Ma’nın şirket ismini Amerika’da bir kafede otururken bulduğu söyleniyor. Ali Baba ve Kırk Haramiler çağırışımında olduğu gibi onun kuracağı site inanılmaz zenginliklerle dolu olacaktı.

Başarı sırası şimdi inatçı Ma’daydı. Alibaba, kısa süre içinde dünyanın her yerinden ihracatçıları ve müşterileri çekmeye başladı. Nisan 1999’da kurulan şirket Ekim ayına gelindiğinde Goldman Sachs’tan 5 milyon dolar ve Japon telekom şirketi SoftBank’tan 20 milyon dolar yatırım topladı. 

Ma: Genç Olduğumuz için Başaracağız ve Asla, Asla Pes Etmeyeceğiz!

Birbirine bağlı genç bir ekiple çalışmalara başlayan Alibaba Group, beraber eğlenmeyi bilen insanlardan oluşuyordu. Kendisi de eğlenmeyi seven biri olan Ma, 2000’lerin başında eBay’e rakip olarak Taobao’yu kurmaya karar verdiğinde ekip arkadaşlarının enerji seviyelerini yüksek tutmak için molalarda onlarla birlikte amuda kalkardı.

2005 yılına geldiklerinde hala eBay’i yenmeye çalışıyorlardı. Aynı yıl Yahoo, Alibaba’nın %40 hissesi karşılığında 1 milyar dolar yatırım yaptı. Bu rakam o zaman için çok büyüktü. Tabii yatırımcı Yahoo, vizyonu sayesinde bu işten en kârlı ayrılan taraf oldu. Çünkü Alibaba’nın sadece halka arzında 10 milyar dolar kazandı.

2013-CEO’luğa Veda: Bugün Sahip Olduğumuz Şey Para Değil İnsanların Güvenidir.

Jack Ma, 2013 yılında CEO’luk görevinden ayrılıp yönetim kurulu başkanlığına geçti. Şirket, 19 Eylül 2014’te ise halka açıldı. 150 milyar dolarlık bu arz New York Menkul Kıymetler Borsası tarihindeki kayıtlı en büyük teklifti. Ma, böylece şirketin 25 milyar dolarlık tahmini değeriyle Çin’in en zengin insanı oldu.

Alibaba çalışanları, bu gelişmeler üzerine şirketin genel merkezi Hangzhou’da büyük bir parti ile kutlama yaptı. O kadar kalabalıklardı ki birisi bunu evlilik teklif etmek için dahi kullandı. Ma, bir basın toplantısında çalışanlarına, gerçekten asil, insanlara yardım edebilen, nazik ve mutlu bir grup insan haline gelmelerini umduğunu söyledi. 

Şirket için tarihi günlerden birisi de 2016 yılında kutlanan “Bekarlar Günü”dür. Sevgililer Günü’nün tam tersi olan bu tarihte 24 saat içinde yaklaşık 18 milyar dolarlık satış yapıldı. 

Serveti Ma’yı Değiştirdi Mi?

Ma uzun yıllar Çin’in en zengin insanı unvanını korudu. Gelin görün ki oldukça mütevazı hobileri ve satın alma alışkanlıkları var. Arkadaşı Xiao-Ping Chen, onun pek de değişmediğini söyledi. Hala eski tarz kung fu romanları okuyup yazmayı, poker oynamayı, meditasyon ve egzersiz yapmayı seviyor. Ünlü girişimci, kirlilikten kaynaklandığından şüphelendiği bir hastalığa yakalandıktan sonra çevreciliğe ilgi duymaya başladı.

Çevre, artık onun en büyük tutkularından biri. Küresel çevre örgütlerinde etkin görev aldığı gibi Çin’de de 27 bin dönümlük doğa rezervinin finanse edilmesini sağladı.

Ailesine son derece bağlı olan Ma, onları gözlerden uzak tutmaya büyük bir özen gösterdi. Eşi Zhang Ying ile mezuniyetinin ardından 1980’lerin sonunda tanıştı. O da kendisi gibi bir öğretmendi.

Zhang eşi ile ilgili, “O, yakışıklı bir adam olmasa da aşık oldum. Çünkü yakışıklı erkeklerin yapamayacağı birçok şeyi yapabilir.” dedi. Çiftin bir kızı bir de oğlu var.

O Bir Şovmen

Jack, Çin’in en sevilen insanlarından biridir. Doğal komiklerden olan girişimci, insanları etrafında toplamayı ve birlikte eğlenmeyi çok seviyor. Şirket, her yıl yetenek şovlarına ev sahipliği yapıyor. Ma, şirketinin 18. yıldönümü etkinliğinde 20 bin Alibaba çalışanının önünde Michael Jackson kostümüyle etkileyici bir performans sergiledi. 

Bugün

Jack Ma, 2020’ye kadar Çin’in en zengin iş insanıydı. Bugünlerde haberlere konu olmasındaki sebeplerin kaynağı da aslında geçtiğimiz yıla tarihlendiriliyor. Dünyanın sempatisini kazanan ve bulunduğu konuma adım adım ilerleyerek gelen Ma, bunca yılın ardından kendi ülkesiyle beklenmedik bir krizin içine düştü. Malum kriz Ma’nın 24 Ekim’de Çin’in düzenleyici ve sıkı sistemini eleştirmesiyle başlamıştı.

Jack Ma’nın bu konuşması, sahibi olduğu Ant Group’un 37 milyar dolarlık halka arzının askıya alınarak durdurulmasına yol açtı. Daha sonra ünlü girişimcinin göz önünden kaybolması haberlere konu oldu. Aylar sonundaysa çok kısa bir video yayınlayan milyarder girişimci son olarak geçen hafta yayınlanan Hurun Küresel Zenginler Listesi’nde dördüncü sıraya geriledi. Ma, kendi hikayesini yazmaya devam ediyor. Gelişmeleri biz de merakla bekliyoruz.

E YANİ?
Jack Ma’nın hikayesi iki ileri bir geri olarak başlayıp kesin bir başarıyla sonuçlanmıştır. Küçüklüğünden beri girişimci ruha sahip olduğu çok açık olan Ma’nın “Jack” ismi dahi bu dönemin bir hatırası. Sürekli iş peşinde koşan ve başarısızlıkları karşısında yılmayan Ma’nın kendisiyle barışık olması ve potansiyelini zorlaması onu kazanca götüren en önemli anahtarı olmuş gibi görünüyor. Hikayesinde de gördüğümüz gibi ne Elon Musk gibi robot ve kod meraklısı ne de Jeff Bezos gibi yüksek maaşlı bir elektronik mezunu. Şu an bile bilgisayar konusunda çok fazla mahareti olmadığını söylüyor. Hayal tüccarlığı yapmak istemem ama bu hikaye hayatta bir hedefiniz varsa bundan vazgeçmediğiniz takdirde başarılı olacağınızı gösterir nitelikte. Eğer şans kapınızı çalarsa hayal edemeyeceğiniz kadar yüksek yerlere gelirsiniz. Çalmazsa mutlu olduğunuz bir işte başarılı olacaksınızdır. Dünyanın en zengini olmanıza gerek yok. Hedeflerinizin peşinden yılmadan giderseniz hak ettiğiniz yere gelebilirsiniz. Kendinize inanmaktan asla vazgeçmeyin.
YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir