Haftanın Girişimcisi: Jeff Bezos

Hiçbir başarı yoktan var olmaz. Potansiyel, tecrübe, hayaller ve cesaret birleştiğinde gerçek dünyada ideallerinize ulaşabilirsiniz.

Simge Gümen

Yazar

Simge Gümen

Jeff Bezos, bugün dünyanın en zengin insanlarından birisi ve evet hayat hikayesi bir noktada nasıl milyarder olduğuna varıyor. Aslına bakarsanız, kendisi Amazon’dan önce de çok kötü şartlarda yaşamıyordu. Yine de gerçekleştirmek için peşinden koşması gereken bir hayali vardı ve iş dünyasındaki ilk kırılma noktası da burada başladı. Gelin Bezos’un hayatına biraz daha yakından bakalım. 

Bu yazıda Jeff Bezos’un çocukluğundan başlayarak hangi yönleriyle diğer insanlardan ayrıldığını göstermiş olacağız. Hikayemiz 1964 kışında (12 Ocak), Amerikanın pek de gözde olmayan bir kentinde başlıyor…

Çocukluk: Pek Olağanüstü Değil

Küçük Jeffrey Preston Bezos; ABD’nin güneyinde, Meksika sınırında yer alan New Mexico eyaletinin sıcak hava balonlarıyla ünlü Albuquerque  kentinde dünyaya geldi. Albuquerque’ü gözünüzde canlandırmak isterseniz popüler dizi Breaking Bad’in de çekildiği  yer olduğunu söyleyelim. Buranın bir diğer özelliği ise Microsoft’un kuruluşuna ev sahipliği yapması.

Jeff, 1 yaşına girdiğinde annesi ve babası yollarını ayırdı. Genç anne Jacklyn, o henüz 4 yaşındayken Kübalı bir göçmen olan Miguel Bezos ile evlendi. Jeff’i böylece evlat edinen Miguel ona kendi soyadını verdi.

Çoğu girişimci gibi meraklı bir çocukluk geçiren Bezos, yazlarını uzun süre makine tamiri ve çiftlik hayvanlarının tedavisi ile geçirdi. Büyükanne ve büyükbabasına çiftliklerinde yardım ederken sıkı çalışmanın değerini ve el becerinin işlerliğini öğrendi. Kendisi bunu şu sözlerle diler getirir: Bir çiftlikte öğreneceğiniz en önemli şey, kendinize olan güvendir. Çünkü çiftlikte her şey sadece size bağlıdır; her şeyi siz yapmak zorundasınızdır.

İlk Gençlik: O da McDonalds’ta Çalıştı

Lise zamanlarına geldiğinde ailesiyle Miami’ye taşınan Jeff için buranın önemi,  bilgisayar yeteneklerinin geliştiği zamanlarını geçirmesiydi. Sınıf arkadaşları arasından sıyrılmayı her zaman bildi ve liseden birincilikle mezun oldu. Burada öğrenciyken her Amerikan genci gibi o da McDonalds’ta çalıştı. O günlerinden bahsederken geçirdiği zamandan bir şekilde zevk aldığını söyler: Bu işten aldığım en güzel hediyelerden biri de tek elle yumurta kırabilmem.

1986 yılında üniversite için Princeton’ı seçen Bezos, önce Fizik bölümüne kaydoldu ancak sınıfın en iyisi olamayacağını anlayınca Elektro Teknik ve Bilgisayar Bilimi bölümüne geçiş yaptı. Henüz burada okurken bir gün kendi işini kuracağını biliyordu.

İş Deneyimleri: Hayatının Kırılma Noktası

Jeff, mezun olduktan sonra Fitel isimli yeni bir girişim şirketinde çalışmaya başladı. Kısa bir süre sonra ise Wall Street’in ünlü yatırım şirketlerinden DE Shaw’da işe girdi. Amazon 1995 yılında kuruldu. Bezos ise 1994’te, 30 yaşında, yine saygın bir işte,başarılı bir kariyer sahibiydi. Wall Street’in ünlü yatırım yönetim şirketi DE Shaw & Co.’nun o zamana kadarki en genç kıdemli başkan yardımcısıydı. 6 basamaklı bir maaş alan Bezos’u bu şirkette daha da yüksek mevkiler bekliyordu. Ama o, kendi yeteneklerinin ve başarısının farkındaydı ve daha fazlasını yapabileceğini biliyordu. Daha fazlasını yapıp yeni oluşan dijital dünyada yerini almalıydı.

Gelecekteki planlarını elektronik perakendecilik süsleyen Jeff, dünyanın internet ağında belki de kaybolacak olan küçük şirketini kurmayı hayal etti. 1994’te, hayallerinin peşinden gitmek için işten ayrıldı. Patronu ona ayrılmaması için baskı yapıp çok yüksek bir ikramiye teklif etse de Jeff, kendi macerasına yelken açmaya çoktan karar vermişti. Bu kararı ile hayatındaki en kârlı kırılmayı sağladığını söyleyebiliriz. Jeff DE Shaw’da hayatındaki belki de en önemli iki kırılmayı yaşadı. İlki dört çocuğunun annesi Mackenzie Bezos ile tanışıp evlenmesi, ikincisi ise istifa etmesiydi.

Amazon Macerası

Seattle’da Bir Garaj

DE Shaw’dan ayrılır ayrılmaz Wall Street’ten Seattle’a taşındı. Ailesinden ve arkadaşlarından topladığı 1 milyon dolarla burada bir ev aldı ve garajda işini kurdu.  Elektronik mezunu Jeff, perakende işine önce satmanın karlı olabileceği tüm ürünleri sıralayarak başladı. Kitap fikri, basitliği ve tüm dünyadaki işlerliği sebebiyle en üstte yerini aldı. Amazon’un uzun zaman sadece kitap satarak e-ticarette yer edindiğini hatırlatmış olalım.  

Yaklaşık bir yıl boyunca beş kişilik ekibiyle birlikte garajda çalıştı Kitapların nasıl temin edileceğini öğrendi. Bezos çifti yanlarında iki Yaklaşık bir yıl boyunca beş kişilik ekibiyle birlikte garajda çalıştı Kitapların nasıl temin edileceğini öğrendi. Bezos çifti yanlarında iki programcı ile birlikte projenin yazılımı üzerine de çalışmaya başladı. 

Yenilikçi Fikirler Başarıyı Getirdi

Sitenin ziyaretçileri için bir “sanal topluluk” da kurmayı planlayan Bezos, ekibiyle birlikte müşterilerin siteye kendi kitap incelemelerini eklemelerine yarayan bir program kurdu. Bunun yanında müşterilerin önceki satın alımlarına dayalı bir kitap öneri algoritması da yazdılar. 

Bugün olağan olsa da kendi çağında gayet yenilikçi olan bu hamlelerle çok kısa bir sürede beklenenin de üstünde bir çıkış yakalayan Amazon, ABD’de ve uluslararası pazarda kitap satmaya başladı.1995 yılında, sitenin henüz ilk iki ayında 20 bin dolar gelir elde ettiler.

Marka ismi olarak “Amazon”u seçmeleri kulağınıza gelmesi çok muhtemel bir hikaye. İlhamını dünyanın en büyük nehri olan Amazon’dan aldı. Bu ismin hikayesi aslında gelecek hedeflerinin, vizyonunun da bir yansıması. Ancak elbette son karar her zaman ilk akla gelen olmuyor. Jeff Bezos önceleri marka ismi olarak Cadabra’yı düşünüyordu. Böylece internet alışverişinin ne kadar sihirli bir alan olduğunu marka ismine yansıtmış olacaktı. Ancak  avukatının bu ismi yanlışlıkla kadavra olarak anlaması fikirden vazgeçmelerine neden oldu.

Patronluk ve Barnes and Noble Rekabeti

Şimdi, kuruluş aşamasında nasıl bir patron olduğundan bahsedeceğiz. Bezos için iş ve sosyal hayat ayrımı bu ilk yıllarda pek yoktu. Sayesinde çalışanları için de durum pek farklı olmadı. Onu bu kadar çok çalışma teşvikine iten güçlerden birisi B&N (Barnes and Noble)’in çevrim içi kitap sektörüne girmesiydi. Onların çevrim içi kitabevleri 30 bin çalışanla işe başlamışken Amazon’un 125 kişilik bir ekibi vardı. Bezos da e-ticaret pazarında rekabete dahil olmak ve tutunabilmek için çalışanlarını değil müşteri memnuniyetini öne almayı tercih etti. 

Kitapla sınırlı kalmayı hiçbir zaman istemedi. O; A’dan Z’ye her şeyi müşteriye sunmak peşindeydi. Nitekim markanın logo tasarımında da A’dan Z’ye uzanan ok işareti bu hedefine bir atıftır. B&N rekabetinde öne geçmek için bu fikrini bir an önce gerçekleştirmesi gerekiyordu. O da “Dünyanın En Büyük Kitabevi” olan sloganını “Kitaplar, Müzik ve Daha Fazlası” ile değiştirdi ve içeriğine CD’leri de kattı. Bu hamlesiyle B&N’i geride bırakmayı başardı.

Hedeflerine bir bir ulaşsa da bir patron olarak her zaman eleştirildi. Müşteri odaklı bir şirket kurduğunu sürekli dile getiren Bezos, ilerde çalışanlarını robotlarla değiştirmek istediğini de  çekinmeden söylüyor. Nezaketten çok zekaya ve çalışmaya önem verdiği ise herkes tarafından bilinmekte.

Bugün: CEO’luğa Veda Ederken

Jeff Bezos, Barnes and Noble’dan sonra gözünü tüm çevrim içi perakende sektörüne hakim olmaya dikti. Hayaller büyük olmadığı sürece adım atma cesaretiniz nasıl olur? İçinde bulunduğumuz teknoloji çağında artık Amazon, dünyanın en büyük çevrim içi perakendecisi ve Jeff Bezos günümüzün en zengin insanlarından. Kitap satmak ile başladığı e-ticaret dünyasına olan hakimiyetini en geniş sınırlarına ulaştıran Bezos, başka şirketleri de kendi bünyesi içine kattı. 1999 Ocak’ında sağlık sektörü ve çevrim içi eczaneleri bir bir satın alan Bezos, 2018’de ortakları ile birlikte Haven Healthcare adlı sağlık kuruluşunu kurdu. Bu gibi şirket atılımlarının yanı sıra ünlü siteleri de hakimiyetine aldı. Örneğin IMDb, Twitch ve Goodreads Bezos’un satın aldığı sitelerden birkaçı. 2013 yılında ise Washington Post ve ona bağlı diğer yayın organlarını 250 milyon dolar ödeyerek satın aldı.

Bunun yanı sıra teknoloji dünyasını da yakından takip ederek mevcut neredeyse her alana elini attı. 2000 yılında kurduğu Blue Origin şirketiyle uzay pazarına dahi giren Bezos, bu alana çocukluğundan beri ilgi duyduğunu söyler:Ben beş yaşındayken Neil Armstrong Ay’a ayak bastı. Uzay araştırmaları tutkusu içime işlemişti.

Jeffrey Preston Bezos, elleriyle var ettiği Amazon’un CEO’luğunu 2021’in üçüncü çeyreğinde sadık çalışanlarından Andy Jassy’ye devrederek yönetim kuruluna çekileceğini duyurdu. Her zamanki gibi adım adım işledikleri bu devir ilanı geçtiğimiz hafta basında büyük bir yankı uyandırdı. Bizim haberimiz için de buraya tıklayabilirsiniz. Anlatımızı başından sonuna dek okuduysanız Jeff’in hiçbir zaman geride kalmayacağını anlamışsınızdır. Gelişmeleri sitemizden takip edebilirsiniz. Bakalım hayallerine ve sevdiği diğer yatırımlarına daha fazla vakit ayırmak isteyen milyarder girişimci hangi başlıklarla haber konusu olacak.

E YANİ?
Jeff Bezos’un hikayesine hep birlikte yakından baktık. Gördüğünüz gibi kendisi her alanda başarılı değil, ne kadar çok istese de elinden her iş gelmiyor. Dolayısıyla onun hikayesinden çıkarmamız gereken, öncelikle kendinizi iyi tanımanız gerektiği. Potansiyelinizi, hangi yönlerden güçlü olduğunuzu, analiz etmelisiniz. Bunu yaparken çevrenizden yardım alabilirsiniz. İyi olmadığınız konuda kurslara gitmeyi bırakın. Halihazırda iyi olduğunuz alanda ustalaşın. Eksiklikleriniz, ekip arkadaşlarınızı belirleyecektir. Bunun dışında atılmak istediğiniz alana dışarıdan bakın, iyi bir pazar analizi vizyonunuza tahmin edemeyeceğiniz kadar çok yarar sağlar. Bezos’un yaptığı da buydu. İşe atılmadan önce neyin daha kârlı ve kolay olabileceğini analiz etti. Başarısının devamını da sürekli piyasayı okumasına ve fırsatları görmesine borçlu. Ya da bu işi yapan ekip arkadaşlarına. Tabii, cesareti de harekete geçmesini sağlayan en önemli etkenlerden biri. Tekrar bakıyorum da bugün başlarsanız, inancınız ve çalışma azminizle birlikte başarısız olmak için hiçbir sebebiniz yok. Unutmayın; Jeff, altı basamaklı maaşına veda edip işinden ayrılmasaydı bugün olduğu konumda olamazdı. Hayallerinize ulaşmanız zor değil. Yeter ki gözlerinizi dünyanın gerçeklerine kapatmayın. O yaptıysa sen de yapabilirsin.
YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir