Sosyal Girişimcilik Nedir?

Sosyal girişimcilik, toplumsal fayda sağlayabilecek girişimlerin ortaya çıkarıldığı kar amacı gütmeyen bir kavram olarak öne çıkıyor.

sosyal girisimcilik, sosyal girisimci, girisimcilik
İdil Meral

Yazar

İdil Meral

Genel kanıya göre, topluma faydalı olan işleri devletler ya da sivil toplum kuruluşları yapar. Şirketler, topluma faydalı olan işleri sosyal sorumluluk kampanyaları içerisinde gerçekleştirirler.

Sosyal girişimcilik ise tam bu iki yaklaşımın arasında kalır. Melez bir model olduğu da söylenebilir. Sosyal girişimcilik, serbest piyasa yöntemlerini kullanır fakat temel hedefi toplumsal fayda yaratmaktır.

Sosyal Girişimcilik Neyi Hedefler?

Sosyal girişimciliğin cazibesi ise kapitalist sisteminin tüm “iyi” yönlerini toplum yararına kullanmasında saklıdır. Hepimizin zihninde etkinlik, verimlilik ve kar gibi kavramların özel sektöre ait olduğu bilgileri bulunur. Bu duruma karşın toplumsal fayda, iyi niyet ve özveri gibi kavramlar sivil toplum kuruluşlarına aittir. Sosyal girişimciler toplumsal fayda ile kar kavramlarını aynı potada eritir. Toplumsal idealler yönetim becerileri ile aynı çatı altında toplanır.

Sosyal girişimcilerin belirli görevleri de olur. Ticari faaliyetleri bu görevlerini tamamlayabilmek için doğru şekilde kullanırlar. Elde edilen kar ise sosyal alanlara yatırılır. Başarı ölçüleri elde ettikleri kar üzerinden değil, oluşturulan fayda temel alınarak hesaplanır.

Sosyal girişimler, faaliyet gösterildikleri alanlarda kalıcı değişimler oluşturabilmeyi hedefler. Çözümlerin yaygınlaşması ve uzun vadede toplumun desteğini kazanabilmesi için problemlerin ortadan kaldırılması hedeflenir.

Ünlü Sosyal Girişimci İsimler

Sosyal girişim denildiği zaman aklınıza “hayırseverlik” gelmemelidir. Bu durum aynı zamanda sivil toplum hareketlerinden de farklıdır. Hayırseverlik karnı aç olan bir insana “balık vermek” gibidir. Sivil toplum projeleri ise “balık tutmayı öğretmek” olarak ifade edilebilir. Sosyal girişimcilik, bu alanın öncü kuruluşu Ashoka’nın kurucusu Bill Drayton’un söylediği gibi, balık tutmayı öğretmekle kalmayıp balık endüstrisini değiştirmeyi hedefler.

Sosyal girişimler dezavantaja sahip kesimlerin yoksunluklarının giderilmesi, çevrenin korunması ve insan hakları ihlalleriyle mücadele etmekten yok olan dillerin ve toplulukların yaşatılmasına kadar geniş bir alanı kapsar.  Eğitim, sağlık, insan hakları, kalkınma gibi alanlarda sosyal dönüşümü hedefler.

Bangladeşli Grameen Bank kurucusu Muhammed Yunus ünlü sosyal girişimciler arasında yer alır. Geçtiğimiz dönemlerde Bill Gates de Microsoft’taki tam zamanlı görevini bırakarak eşi Melinda ile üçüncü dünya ülkelerindeki ölümcül hastalıklara çözüm üretebilmek amacıyla vakıf kurmuştu. Servetinin büyük bir kısmını vakfa bağışlayan Gates, eşi ve kendisi öldükten 20 yıl sonra paranın tamamının harcanmış olmasını planladığını söylüyor. Bu örneğe baktığımızda Gates’in birçok iş adamına örnek olduğu ortaya çıkıyor.

Sosyal Girişimciliğin Temel Kuralları

Sosyal girişimciliğin faaliyet gösterdiği alanlar, toplumun gerçek sorunlarını çözmeyi hedefler. Şirketler yetkin profesyoneller tarafından yönetilir. Faaliyet gösterilen alanda, toplumsal bir fayda yaratılması gerekir. Elde edilen kar işlerin büyütülmesi yani topluma daha fazla fayda sağlanması için kullanılır.

Şirketler kurumsal yönetim kurallarını uygulamaktan çekinmezler. Üstlenen sorumluluklar, adil yönetim anlayışı ile hayata geçirilir. Bu durumda şeffaf bir anlayış doğrultusunda gönüllü olarak hesaplar açıklanır.

Toplumsal faydaların sürdürülebilir hale gelebilmesini hedefleyen kurumsal yönetim, kar amacı gütmeden uygulanır. Bu nokta sosyal girişimcilik konusunda en hassas olunan ayrıntıdır.

Toplumsal sorunlara çözüm arayan kişilerin hayalperest olarak nitelendirildiği günümüzde sosyal girişimciliğin bu algıyı kırabildiği ortaya çıkıyor. Sosyal girişimciler hayırseverlerden ve sivil toplum kuruluşlarından daha kalıcı etkilere imza atmak için çabalarlar.

E YANİ?
Sosyal girişimcilik giderek daha büyük bir ilgi görmeye başlayan ve dünyanın farklı noktalarından destek toplamaya başlayan bir girişimcilik türüdür. Hakkında çok fazla soru işareti olan bu konuyu sizler için en yalın şekilde aydınlatmaya çalıştık. Sosyal girişimcilik ile ilgili aklınıza takılan konular var ise bu yazımıza göz atmaya başlayabilirsiniz.

YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir