Süper Bilgisayar Nedir?

Güçlü yapısıyla öne çıkan süper bilgisayarlar, farklı görevleri tamamlayabilmek için birbirine bağlı olan binlerce farklı bilgisayarı içeren özel sistemlerdir.

süper bilgisayar
İdil Meral

Yazar

İdil Meral

Süper bilgisayarlar geçmiş yıllarda ufak boyutlu olsalar da, günümüzde tüm sistemlerin birbirine entegre olduğu büyük depoları kaplayabilecek boyuttalar. Peki bu bilgisayarları tam olarak ‘’süper’’ kılan nedir? Dizüstü bilgisayarlardan ve masaüstü bilgisayarlardan öne çıkaran özellikleri nelerdir?

süper bilgisayar

Veri merkezlerinde bulunan işlemciler ya da CPU çekirdekleri muhtemelen bir masaüstü bilgisayarından daha yavaş çalışır. Fakat bu bilgisayarı verimli kılan her bir sistemin bir diğerine bağlı olarak çalışmasıdır. Bu tür ölçeklere sahip olan bilgisayarların ağ bağlantısı gereksinimleri ve özel donanım ihtiyaçlarını giderebilmek bir hayli zor olabilir.

Süper bilgisayar sistemleri FLOPS ya da Saniye Başına Kayan Nokta İşlemleri cinsinden ölçümlenir. Temelde matematiği ne kadar hızlı gerçekleştirdiğini gösterir. Şu an en hızlı olan süper bilgisayarlar, çoğu insanın alışkın olduğu 200 PetaFLOPS’a kadar ulaşabilen IBM Summit olarak bilinir.

Süper Bilgisayarlar Ne için Kullanılır?

Süper bilgisayarlar özellikle hesaplama alanında son derece yüksek bir performans gösterir. Tıp alanındaki kanser araştırmaları için protein katlama simülasyonları, fizikte büyük mühendislik projeleri ve teorik hesaplamalar için de süper bilgisayarlar tercih edilir. Hatta borsa piyasalarında yatırımcılara avantaj kazandırması için kullanıldığı durumlar da vardır.

süper bilgisayar

Ortalama bir insana en fazla fayda sağlayabilen işlerden biri hava modellemesi olarak bilinir. Bir sonraki gün veya üç gün sonra bir şemsiyeye ihtiyacınız olup olmayacağını kesin olarak tahmin etmeniz mümkün değildir. Günümüzün devasa süper bilgisayarlarının da büyük bir hassasiyetle bu işlemi yerine getirdiğini söylenemez.

Gerçek ve tam hava modellemesi yapabilmek için PetaFLOPS’tan daha yüksek ve IBM Summit’den 5000 kat daha hızlı olan ZettaFLOPS seviyesinde hesaplama yapabilecek bilgisayarlara ihtiyaç vardır. Bu bilgisayarların şimdilik ortaya çıkmamasının sebepleri arasında maliyet yer alır.

Donanımı satın alabilmenin veya inşa edebilmenin ön maliyeti yüksektir. Fakat gerçek maliyet elektrik faturası olarak ortaya çıkar. Süper bilgisayarlar, her yıl çalışmaya devam edebilmek için milyonlarca dolar değerinde güç harcarlar.

Gelecekte Süper Bilgisayarlar Yaygınlaşacak mı?

Pek çok farklı masaüstü sistemleri eski süper bilgisayarların gücüne rakiptir. Ortalama bir akıllı telefon 1976 yapımı Cray-1 modelinden yüksek performans sunabilecek kapasitedir. Yani geçmişe bakıldığı zaman geleceğe yönelik bir tahminde bulunmak pek zor değildir. Fakat bu durum ortalama CPU gücünün yıllar içerisinde çok daha hızlı şekilde artmasıyla yaşandığı unutulmamalıdır. Bu artış artık o kadar hızlı gelişmiyor.

süper bilgisayar

Son yıllarda Moore’un yasası ile paralel biçimde, transistörlerin bile ne kadar küçüleceği sınırlarına geliniyor. Bu durum CPU’ların ya da işlemcilerin hızlı hale gelmesini sağlıyor. Bu sebeple, masaüstü bilgisayarlar ve mobil cihazlarda şu an yonga başına daha fazla çekirdek kullanılıyor.

Ortalama bir kullanıcının bu durumdan etkilenebileceğini söylemek ise biraz zor. Sonuç olarak internete göz atabilmek için süper bilgisayar ihtiyaç duyulmuyor. Son tüketici donanımları, performans anlamında da normal kullanıcılar için bir hayli öndeler.

Muhtemelen evinizde bir süper bilgisayar yer almayacak. Telefon ve tabletler şu an masaüstü performansına yaklaşmakla meşgul olduğu için bu durumun biraz daha ilginç bir gelişme olduğu söylenebilir. Önümüzdeki yıllarda hesaplama ve performans anlamında en büyük gelişmelerin mobil alanda yaşanacağına kesin gözü ile bakılıyor.

Türkiye’de Süper Bilgisayarlar

2007 yılında İTÜ tarafından başlatılan Yüksek Başarımlı Hesaplama Merkezi projesi kapsamında, Türkiye’nin ilk süper bilgisayarı da ortaya çıkmıştı. Bu bilgisayar HP marka 560 çekirdekli bir sisteme sahipti.

Her süper bilgisayarda olduğu gibi İTÜ’deki bu sistemden de akademik ve endüstriyel araştırmalar için faydalanıldı. 2007 yılında bu bilgisayar belirli bir sıralamada da yer almaya başlamıştır. 500 en hızlı süper bilgisayar arasında 240. sıraya girmiştir. Sistem günümüzde ise listeden çıkarılmıştır.

E YANİ?
Süper bilgisayarlar giderek güçlenen yapılarıyla öne çıkıyor. Ancak yakın bir gelecekte bu tür bilgisayarların son kullanıcılar için kullanılabilir hale gelmesinin mümkün olmadığı da görülüyor. Masaüstü ve mobil sistemlere göre karşılaştırılamayacak kadar yüksek bir performans elde edilebilen bilgisayarların geleceğinin tam olarak ne olacağı ise bilinmiyor.
YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir