Haftanın Girişimcisi: Telegram’ın Kurucusu Pavel Durov

Telegram'ın kurucusu Pavel Valerievch Durov, bir ekim günü Sovyet Rusya'da doğdu. 30 yaşına geldiğinde Federal Rusya'dan ayrıldı. Sıra dışı girişimci Durov'un hayatına yakından bakalım.

telegram ve vkontakte kurucusu
Simge Gümen

Yazar

Simge Gümen

Bu haftanın girişimci köşesinde Rusya’nın en önemli isimlerinden Pavel Durov’u ağırlıyoruz. Yüzölçümüyle kıta iddiasında olan ülkenin en büyük sosyal ağı VKontakte’nin ve Telegram’ın kurucusu olan Durov şu an yalnızca 36 yaşında ve serveti yaklaşık 3.5 milyar dolar. Girişimcilere tavsiyelerinden biri ise hedeflerini belirlemeleri ve bunları bir not defterinde, günlükte ya da blogta listelemek. Böylece fikirleriniz kaybolmaz ve ölçülebilir bir zamanlama yapabilirsiniz. İşin bilirkişini yakından tanıyalım.

Pavel Valerievich Durov: Ekim’de Saint Petersburg’da

entelektüel bir ailenin ikinci oğlu

Hazır olun, son derece avantajlı bir ailenin içine düşen zeki bir çocuğun hayatını anlatmaya başlayacağız. Pavel, 10 Ekim 1984’de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin son çeyreğinde entelektüel bir ailenin ikinci oğlu olarak doğdu. Annesi Durova Albina Alexandrovna ve babası Valery Semenovich; St. Petersburg Eyalet Üniversitesinde öğretim görevlisiydi. Baba Semenovich Filoloji Bölüm Başkanı bir doktordu. Kendinden 4 yaş büyük, Nikolai isimli bir ağabeyi vardı. İki kardeş kan bağının ötesinde bir dostluğa ve fikir arkadaşlığına sahip olacak.

Nikolai, ilerde programlamada iki kez dünya şampiyonu olacak kadar zeki. Ayrıca kardeşinin projesi VKontakte’nin geliştirilme sürecinde de doğrudan yer aldı.

 ilk eğitim hayatı İtalya/Torino

Kronolojide bir adım geri dönersek Pavel, babasının işi dolayısıyla ilk eğitim hayatı İtalya/Torino’da başladı. Kısa süre sonra ailenin Rusya’ya dönmesiyle öğrenim hayatına burada devam etti. Kapsamlı okullarda iyi bir eğitim aldı ve dört dilden fazlasını biliyor. Eğitim hayatında birçok girişimcinin aksine bilgisayar veya elektronik bölümlerine yönelmedi! Spor Akademisinden sonra St. Petersburg Devlet Üniversitesinde İngiliz Filolojisi bölümüne girdi.

Spor Akademisinde bilgisayar

Spor Akademisinde okurken bilgisayarla ilgilenmeye başlamıştı. İlginç bir karakter yapısına sahip olduğunu yazının devamında okuyacaksınız. Çocukluğundan bir örneği bu aşamada vermiş olalım: Küçüklüğünden beri yaramaz ve zeki bir çocuk olarak tanınan Pavel, bilgisayar öğretmeninin fotoğrafını çekip bunu tüm okul bilgisayarlarına “Ölmeli” yazısıyla birlikte yerleştirmiştir. Bu olaydan sonra bilgisayara erişimi engellenmeye çalışıldı ise de şifreleri kırabildi.

üniversitede dil ve programlama

Üniversite  sürecinde programlamaya olan ilgisini dil ile birleştiren çalışmalar yapmaya başladı. Geleceğin milyarderi askeri eğitimle de uğraşarak teğmen rütbesini aldı. 2006 yılına kadar üniversite okuyan Durov, yüksek başarıyı simgeleyen kırmızı diploma aldı. Üst düzey bir başarının simgesi olan kırmızı diploma Rusya verilerine göre mezunların %5’i ile %7’sine veriliyor. Pavel yine de üniversiteden diplomasını almadı.

Geleceğin milyoneri, her gün tekdüze ofis işleri yapmak istemediğine karar vererek internet projeleri yaratması gerektiğini anladı.

Durov VKontakte Peşinde

üniversite forum kurdu

Durov, üniversitede okurken insanlar için mesajların ve yararlı bilgilerin alışverişini kolaylaştırmaya çalıştı.  Beşeri bilimler öğrencilerine yönelik eğitim materyallerinin bir veritabanını barındıran durov.com web sitesini yarattı. Önemli materyal ve denemelerin yanında küçük bir forum kütüphanesi dahi yarattı.  Böylece spbgu.ru sitesi doğdu.

facebook esinlenmesi

Bu iletişim kolaylığını daha büyük çapta bir işe dönüştürme fikri ise başka ülkeden gelen arkadaşıyla sohbet ederken ortaya çıktı. Vyacheslav Mirilashvili, ona Facebook’un artan popülaritesini anlattı ve bu konudaki düşüncelerini paylaştı. Dolayısıyla Facebook’tan da ilham aldığını söyleyebiliriz. VK, ağabeyi Nikolai’ın -bir nevi- teknik direktörlüğü ve ortak arkadaşları Lev Leviev’in finansörlüğü ile Ekim 2006’da Vkontakte kuruldu. Tabii birçok site gibi buranın ismi de başlangıçta VKontakte değildi. Students.ru olarak açılan sosyal ağ kısa süre sonra adını bugün bildiğimiz adını aldı.

22 yaşında milyoner

Yine piyasa sürüldüğü ilk dönemde sosyal ağ herkesin kullanımına sunulmamıştı. Yalnızca davet edilen katılımcılar üye olabiliyordu. Fakat bu uzun süre devam etmedi. Aynı yılın Aralık ayında isteyen herkesin katılabileceği hale getirildi. Tüm bunlar olurken Pavel sadece 22 yaşındaydı. Projenin tanıtımı ve genişletilmesi yaklaşık iki yıl sürdü ve en nihayetinde kullanışlı ve pratik bir görünüme ulaştı. 

VK’nın Düşüşü

Rus polisi ile gerginlik

2008 yılında, VKontakte’nin kayıtlı kullanıcı sayısı 20 milyonu aştı. O andan itibaren Pavel  Valerievich Durov, Rusya’nın Mark Zuckerberg’ü olarak anılmaya başladı.

2011 yılında VK özelinde hükümetle sorun yaşadı. Sebep, muhalif siyasetçilerin sosyal medya sayfalarının kaldırılmasının talep edilmesiydi. Durov Rus polisi ile yaşadığı gerginliğin ardından sosyal medya hesabından dilini dışarı çıkaran kapşonlu bir köpek paylaştı.

vk ofisinden para saçtı

Skandallar bununla son bulmadı. 2012 yılına geldiğimizde St. Petersburg’un merkezindeki ofislerinden kağıt uçak şeklinde yaklaşık bin euro değerinde banknotlar attılar. O dönemde 5 bin ruble 50 euroya denk geliyordu. Sonradan açıklandığına göre Pavel bunu sosyal medya platformunu destekledikleri için bir teşekkür olarak yapmış. 2013 yılında Durov’un Kodu adlı kitabını “VKontakte ve Yaratcısının Hikayesi” alt başlığıyla yayınladı. Kitap Türkiye’de basılmadı. 

baskı sonucu istifa

Kendi kurduğu şirketin genel müdürlüğünden ayrılması oldukça garipti. 2014 yılının başında baskı sonucu hisselerinin %12’sini Ivan Tavrin’e sattı. Ardından tarihler 1 Nisan’ı gösterdiğinde VKontakte’nin genel müdürlüğünden istifa ettiğini açıkladı.  İki gün sonra, kendi ifadesini şaka olarak nitelendirdi. Ne var ki yalnızca 2 hafta sonra 21 Nisan’da genel müdürlük görevinden alındı.

Bir yandan bu haberler gele dursun şirket Mail.ru Group’a satıldı.  Aynı yıl, kalan hisselerin sahibi olan UCP Fonu, Mail.ru Grubu’nun eylemlerinin “VK” nın menfaatlerine aykırı olduğunu söyleyerek yasal işlem başlattı.

VKontakte’den Ayrıldıktan Sonra

gelecek endişesi telegram

Telegram fikri; 2011 yılında Pavel, Moskova’daki hükümet karşıtı kitlesel protestolarla bağlantılı olarak evinin önünde biriken özel kuvvetleri görmesiyle belirdi. Ünlü girişimci,  Rusya’daki kendi geleceğini düşündü ve kardeşiyle iletişim kurmanın güvenli bir yolu olmadığını fark etti. Böylece bir Telegram habercisi oluşturma fikri ortaya çıktı.

merkez londra ve dubai

Telegram’ı 2013 yılında kullanıma sunuldu. Merkezi Londra ve Dubai olan bu yeni şirketin gelişmesinde bir başka Durov’un yardımı yine çok etkiliydi. Ağabey Durov’un hazırladığı özel şifreleme teknolojisi bu iletişim uygulamasını bambaşka bir yere yaşadı ve başarının kapısı bir kez daha aralandı. Ekip, hükümet temsilcilerinin tüm uyarılarına rağmen kullanıcıların kişisel bilgilerini vermemekte ısrarcı davrandı. Sonuç olarak Telegram, Rusya Federasyonu’nda engellendi.

Rusya göç

21 Nisan’da VK ile olan bağı tamamen koptuğunda hemen ertesi gün Rusya’dan ayrıldığını söyledi. Bir daha geri dönmeyecekti. Ülkenin içinde bulunduğu şartlarda çalışmanın pek mümkün olmadığını düşünen Durov, arkasından bir ihtiyaç listesi dahi bıraktı.

seyahat için vatandaşlık

Karayipler’de bir ada ülkesi olan Saint Kitts& Nevis’ten vatandaşlık alan ünlü girişimci orada yaşamasa da pasaportu sayesinde tüm dünyada rahatça seyahat edebiliyor.

2016 yılına gelindiğinde Pavel’in başı bu kez FBI ile dertteydi. Yine kullanıcılarının kişisel verileri talep edildi ve o vermedi. Bunun üzerine Amerikan istihbaratı Telegram’ı hackledi. 

İş Dışında Pavel: Kapalı Kutu

sağlıklı beslenir az konuşur

Rusya’nın en ünlü genç girişimcilerinden olan Pavel’in pek sosyal olduğu söylenemez. Arkadaşları onun bir işkolik olduğundan dert yanıyorlar. Ayrıca pek konuşkan değil ve kişisel hayatıyla ilgili konuşmaktan hiç mi hiç hoşlanmıyor. Uzun zaman vejetaryen beslenen genç adamın vegan olduğu da söylenmekte. Alkol ve sigara kullanmıyor. İşi dışındaki ilgi alanı olarak seyahat gösteriliyor. Bugün Pavel göçebe bir hayat yaşıyor. Programcı, ekibiyle dünyanın dört bir yanına seyahat ediyor ve aynı ülkede bir aydan fazla kalmıyor

Rusya'nın en zenginlerinden

Özel hayatıyla ilgili bilgimiz oldukça sınırlı. Evli olmadığı ama iki çocuk sahibi olduğu düşünülüyor ama çocuklarına dair hiçbir bilgi yok. Fotoğraflarını dahi paylaşmıyor. Fiziki görünümü de gençlik fotoğraflarından hayli farklı görüyor. Saçının ektirme veya peruk olduğu konuşuluyor. Sürekli siyah giyindiği için Matrix filmindeki Neo karakterine de benzetiliyor.

Forbes dergisine göre, Pavel Durov’un mali durumu 2016’dan beri büyüyor. 2016’da en zengin 200 Rus sıralamasında 135. sırada yer aldı, ardından 2020’de 30. sıraya yükseldi.

E YANİ?
Pavel Durov, günümüzün en zengin girişimcilerinden biri. VK elinden çıkmış olmasına rağmen Telegram ile başarısını sabitlemeyi başardı. Geniş imkanları olan bir ailenin içine doğan zeki iki çocuktan biri olduğunu düşündüğümüzde hayat onun için pek de zor olmamış gibi görünüyor. Yine de ailesinden aldığı en iyi mirasın gelirden çok zihinsel yetenek olduğunu söyleyebiliriz. Küresel etkileşime tamamen kapalı olan SSCB’nin çöküşünden sonra ülkedeki gençlerin iletişim ihtiyacını karşılayan ilk yerli uygulamalardan birini kurduğu için özellikle ülkesinde oldukça ünlü. Onun sayesinde bir neslin hayatının değiştiği söyleniyor. Her anlamda özgürlüğe inanan ünlü girişimciye göre yaşamdaki en önemli şey kendini geliştirmektir.
YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir